AnalizlerGenel

Çin Halk Cumhuriyeti’nin kurulmasını takip eden 70 yılda Marksizmin Çin bağlamına uyarlanması

Bu makale Işıkgün Akfırat tarafından, Cilt 11, Numara 3, Sayı 40, Temmuz-Eylül 2019 tarihli Qiushi Dergisi İngilizce Basımından çevrilmiştir.  

Marksizmin Çin bağlamına uyarlanması, Çin Komünist Partisi’nin (ÇKP), Marksizmin temel ilkelerini Çin’de devrim, ekonomik kalkınma ve reformla harmanlayarak yeni teoriler üretmesi, yeni ufuklar açması, yeni pratiklere rehberlik etmesidir. Çin Halk Cumhuriyeti’nin (ÇHC) 1949’da kurulmasını takip eden 70 yılda ÇKP, sürekli olarak Marksizmi Çin bağlamına uyarladı ve Çin’in bütün dünyanın ilgi odağı olan bir kalkınma mucizesi yaratmasına rehberlik etti.

I.Marksizmin Çin bağlamına uyarlanması Çin toplumunda muazzam bir değişime yol açtı.

Marksizmin Çin bağlamına uyarlanması büyük teklifi, 6. Çin Komünist Partisi Merkez Komitesi’nin 1938’de Yan’an’da toplanan 6. Genel Kurultayı’nda Mao Zedung tarafından sunulmuştur. O zamandan bu yana, bu olağanüstü çaba, ÇKP’nin Marksizmin temel ilkelerini Çin’in gerçekleriyle harmanlayarak yeni teoriler üretmede, yeni ufuklar açmada ve yeni pratiklere rehberlik etmede ÇKP’nin teorik yenilikçiliğini temsil etti ve ÇKP tarafından sürdürülen devrim, ekonomik kalkınma ve reform süreçleri boyunca takip edildi.

Çin Halk Cumhuriyeti 1 Ekim 1949’da kuruldu. O andan itibaren ÇKP’nin ve Çin halkının önünde duran soru, Çin’in kalkınmasının hangi yöne ilerleyeceğiydi. Yeni Demokratik Devrim zafere ulaştıktan sonra sosyalist devrim nasıl sürdürülecek ve yeni bir sosyalist sistem kurulacaktı? Ekonomik ve eğitim açısından azgelişmiş olan Çin’de sosyalizm nasıl ilerletilecekti? Mao Zedung’un baş temsilcisi olduğu Çinli Komünistler bu sorular karşısında korkuya kapılmamış, Marksizmi Çin bağlamına uyarlamayı kararlı bir şekilde sürdürmüşlerdir. ÇHC’nin kurulmasından sonra Çin Komünist Partisi, savaşın yaralarını hızla sarmak ve ulusal ekonomiyi yeniden canlandırmak için halka önderlik etti. ÇKP, bu temelde söz konusu geçiş döneminin ve Yeni Demokratik Devrimi’nden sosyalist devrime geçişin yaratıcı bir şekilde tamamlanması için topluma genel bir yol haritası sunma fırsatını değerlendirdi ve böylece dünya nüfusunun çeyreğine ev sahipliği yapan Çin’in sosyalist bir topluma dönüşümünü ve Çin tarihindeki en önemli ve derinden toplumsal değişmenin başarılmasını sağladı. Sosyalist sistemin temel düzeyde inşasına başladıktan sonra ÇKP’nin önünde, Çin’de sosyalizmin nasıl daha ileri düzeyde kurulacağına dair yeni bir mesele vardı. Mao Zedung, yorulmak bilmeden Çin’in koşullarına uygun olan bir sosyalist kalkınma yolu bulmak için çalıştı. Mao, Sovyetler Birliği deneyinden çıkarılan dersleri süzerek yeni teorilerin yaratılması, yeni eserlerin kaleme alınması ve Marksizm-Leninizmin temel ilkeleriyle Çin gerçeklerinin harmanlanması çağrısında bulundu. Çin’de sosyalist devrime ve kalkınmaya dair doğru yaklaşımın keşfedilmesi ve Çin’i güçlü bir sosyalist ülkeye dönüştürecek stratejik düşüncelerin formüle edilmesi bu şekilde mümkün olacaktı. Bütün bu keşif süreci boyunca ve ciddi engellere rağmen Çin Komünist Partisi, sosyalist devrim ve ekonomik kalkınma yolunda, yeni tarihsel dönemde Çin’e Özgü Sosyalizmin geliştirilmesi için kıymetli tecrübeler, teorik hazırlıklar ve maddi bir temel sağlayan yaratıcı teorik sonuçlar ve olağanüstü bir başarı elde etti.

II. Marksizmin Çin bağlamına uyarlanması Çin’e özgü sosyalizm yolunun şekillenmesine katkı sundu.

Kültür Devrimi’nin (1966-1976) sona ermesiyle beraber Çin, kendisini tarihsel bir kavşakta buldu. Çin sosyalizminin hangi yöne gideceği, Parti’nin ve Çin halkının yüzleştiği bir meseleydi. Geçmişin dersleri ve tecrübeleri üzerine derinlemesine düşündükten sonra Deng Şiaoping’in baş temsilcisi olduğu Çinli Komünistler, katı düşüncelerden sıyrılmak, açık fikirli olmayı sürdürmek, gerçeği olgularda aramak ve sosyalizmin inşasında yeni bir yol açmak gerektiğini vurguladılar. Peki, bu yolda nasıl yürünecekti? Deng Şiaoping bu konuda şöyle demişti: “Marksizmin evrensel hakikatini Çin’in somut gerçekliğiyle harmanlamalıyız, kendi yolumuzu çizmeli ve Çin’e Özgü Sosyalizmi geliştirmeliyiz.” Bunun için de Marksizmi Çin’in koşullarına uyarlamaya ve yenilikçi pratiklere yenilikçi teorilerle rehberlik etmeye devam etmeliyiz. Sosyalizmin inşasında yeni bir yola bu şekilde öncülük edebiliriz.

Deng Şiaoping’in baş temsilcisi olduğu Çinli Komünistler kuşağı, ÇKP’yi ve tüm Çin halkını birleştirerek ve yol göstererek, sosyalizmin gelişiminde olumlu ve olumsuz deneyimleri tartarak ve dünyanın her yerindeki sosyalizm deneylerinden dersler çıkararak Deng Şiaoping Teorisi’ni oluşturdular. Parti’nin ve ulusun odağını ekonomik kalkınmaya kaydıran tarihsel bir karar aldılar, reform ve dışa açılma programını başlattılar. Sosyalizmin özünü güçlü bir şekilde ortaya çıkardılar ve sosyalizmin ilk basamağı için temel yol haritasını belirlediler. Kendi yolumuzu takip edeceğimizi ve Çin sosyalizmini geliştireceğimizi net bir şekilde ifade ettiler, Çin’e özgü sosyalizmin inşasıyla ilgili bir dizi temel sorulara bilimsel yanıtlar ürettiler ve 21. yüzyılın ortasında sosyalist modernizasyonu esas olarak başarıya ulaştıracak üç aşamalı bir kalkınma stratejisi ürettiler. Böylece Çin’e Özgü Sosyalizmi başarıyla inşa ettiler.

Ciang Zemin’in baş temsilcisi olduğu Çinli Komünistler kuşağı, ÇKP’yi ve tüm Çin halkını birleştirerek ve yol göstererek, Parti’nin temel teorilerini ve ilkelerini yükselttiler, sosyalizmin ne olduğu ve nasıl geliştirileceği, ne tür bir Parti inşasının gerekli olduğu ve bunun nasıl yapılacağına dair anlayışları derinleştirdiler. Parti’deki ve ulusal yönetimdeki kıymetli tecrübeleri birleştirdiler ve Üç Temsil Teorisi’ni geliştirdiler. Uluslararası planda ve ülke içinde yüzleştikleri karmaşık durumlar ve sosyalizmin dünya çapında karşılaştığı ciddi güçlükler karşısında Çin sosyalizmini korudular, sosyalist piyasa ekonomisi için sistem reformlarının hedefini ve temel çerçevesini tanımladılar, her alanda reform ve dışa açılma için yeni fırsatlar yarattılar, büyük ve yeni Parti inşası projesini ilerlettiler ve böylece Çin’e Özgü Sosyalizmi başarılı bir şekilde 21. yüzyıla taşıdılar.

Hu Cintao’nun baş temsilcisi olduğu Çinli Komünistler kuşağı, ÇKP’yi ve tüm Çin halkını birleştirerek ve yol göstererek, Deng Şiaoping Teorisi’ni ve Üç Temsil Teorisi’ni yükseltmeye devam ettiler. Yeni kalkınma ihtiyaçları ışığında ne tür bir kalkınma yolunun takip edileceği ve bunun nasıl yapılacağı gibi büyük soruları, kapsamlı bir incelemenin sonunda Kalkınmada Bilimsel Yaklaşım’ı geliştirerek yanıtladılar. Stratejik fırsat için önemli bir dönemi avantaja çevirerek her alanda orta halli refah toplumunun inşası süreci boyunca pratik, teorik ve kurumsal yenilikleri hayata geçirdiler. İnsan merkezli, kapsamlı, dengeli ve sürdürebilir kalkınma anlayışını vurgulayarak Çin sosyalizmi davası için kamunun selametini korumayı ve geliştirmeyi, sosyal adaleti desteklemeyi, bir uyum dünyası inşa etmeyi, ÇKP’nin yönetim kapasitesini ve öncü niteliğini güçlendirmeyi hedefleyen kapsamlı bir plan ortaya koydular. Bu çabalarla birlikte, Çin’e Özgü Sosyalizmi yeni bir tarihsel çıkış noktasından başarıyla yükselttiler ve geliştirdiler.

III. Marksizmin Çin bağlamına uyarlanması, Çin’e Özgü Sosyalizmin yeni çağına rehberliğe katkı sunmuştur.

Çin Komünist Partisi’nin 2012’deki 18. Ulusal Kurultayı’ndan beri, Şi Cinping’in baş temsilcisi olduğu Çinli Komünistler, yeni çağda nasıl bir Çin’e Özgü Sosyalizm yükseltileceği ve geliştirileceği, nasıl hayata geçirileceği gibi zamanın en önemli sorularını sistematik bir şekilde ele almak için teoriyle pratiği birleştirmede çağdaş kalkınma eğilimlerini benimsedi ve Çin’e Özgü Sosyalizmin Yeni Çağı Üzerine Şi Cinping Düşüncesi’ni şekillendirdi. Bu Düşünce’nin rehberliğinde ÇKP, uzun süredir gündemde olup çözülemeyen çok sayıda çetin meseleyi çözüme kavuşturdu, girişilen fakat tamamlanamayan pek çok görevi başardı, Parti ve ülke yönetiminde tarihi başarılara ve değişimlere tanıklık etti, böylece Çin sosyalizmini tarihte görülmedik ölçekte ileriye taşımayı güvence altına aldı. Bu sebeple ÇKP, 2017’de yapılan 19. Ulusal Kurultayı’nda Çin’e Özgü Sosyalizmin yeni bir çağa girdiğini ve Çin’e Özgü Sosyalizmin Yeni Çağı Üzerine Şi Cinping Düşüncesi’nin Parti’nin uzun süreli temel rehber felsefesi olarak kabul edildiğini kararlı bir şekilde ilan etti.

Marksizmi Çin gerçekliğine uyarlamanın son başarısı olarak Çin’e Özgü Sosyalizmin Yeni Çağı Üzerine Şi Cinping Düşüncesi; çağdaşlığı, özgünlüğü ve uygulanabilirliği ile farkını koymaktadır. Çağdaşlığı, esas olarak Şi Cinping’in Çin sosyalizminin yeni bir çağa girdiğine dair önemli kararlılığında, bu gelişmenin öneminin anlaşılmasını sağlamasında ve Çin sosyalizminin yeni çağının sonuçlarına dair açıklamalarında, ÇKP’nin bu yeni çağda üstlendiği tarihsel misyona dair kapsamlı çalışmalarında somutlaşmıştır. Özgünlüğü, net bir “Sekiz Maddelik Hedef Açıklaması”nda ve ÇKP 19. Ulusal Kongresi’ne sunulan raporda tanımlanan 14 temel ilkede ortaya konulmuştur. Bu açıklama ve ilkeler, Düşünce’nin önemli bir parçasını oluşturur. Bunların içinde yer alan, Çin toplumunun önünde duran temel çelişmenin değişime uğraması, Çin sosyalizminin tanımlayıcı özellikleri, Çin sosyalist sisteminin en güçlü yanı, insan merkezli kalkınma düşüncesi, ÇKP’nin büyük toplumsal devrimi ve iç reformu, ortak bir geleceğe sahip küresel bir toplum inşa etme üzerine beyanlarının hepsi özgündür. Yeni bir çağa ve yolculuğa girmenin ufkuyla, ÇKP’nin temel ilkelerini, Çin ulusunun büyük yenilenmesini, dünyanın gelişimini, değişimini, şekillenmesini akılda tutarak, bu Düşünce, özgün fikirler ve yaklaşımların yanında yeni çağda Çin sosyalizmini yükseltme ve geliştirme üzerine bir dizi yaratıcı plan ve kararlarla ortaya konuldu. Çin’e Özgü Sosyalizmin Yeni Çağı Üzerine Şi Cinping Düşüncesi’nin uygulanabilirliği, bu Düşünce’nin, Çin sosyalizmini yeni çağda uygulama sürecinde şekillendiği, yanıt verdiği soruların zamanın, halkın ve pratik tecrübelerin ihtiyaçlarına yanıt verdiği gerçeğinde görülmektedir. Aynı zamanda bu Düşünce, yeni çağda Çin sosyalizminin pratiği ve gelişimine rehberlik edecek bilimsel bir teori ve eylem planını temsil etmekte, Çin sosyalizmin sürekli olarak yenilenmesini ve geliştirilmesini sağlamaktadır. Çin’e Özgü Sosyalizmin Yeni Çağı Üzerine Şi Cinping Düşüncesi’nin rehberliğinde Çin sosyalizmi davası için durmaksızın yeni fırsatlar önümüze çıkmaktadır.

IV. Geçen yetmiş yılda Marksizmin Çin bağlamına uyarlanması ayırt edici özelliklere sahiptir.

Çin Halk Cumhuriyeti’nin kuruluşunu takiben 70 yıl boyunca Marksizmi Çin bağlamına yaratıcı bir şekilde uyarlamak için sürekli çabalarda bulunuldu. Bu çabanın şanlı 70 yıllık gelişim tarihine dönüp baktığımızda, bu ayırt edici özellikleri net bir şekilde görebiliyoruz.

1. Marksizmi bütüncül bir şekilde yükseltme ve geliştirme

Marksizm, bir Marksist siyasi parti olarak ÇKP’nin özünü temsil eder ve Parti’nin ve ülkenin üzerine bina edildiği temel rehber düşünce olmuştur. Çin Halk Cumhuriyeti’nin kuruluşundan bu yana sadece Marksizmi yükseltmekle kalmayıp aynı zamanda farklı tarihsel dönemlerin gerçeklerini incelikli bir şekilde harmanlayarak, Marksizmi yeniliklerle geliştirerek, Çin’in ulusal koşullarına dikkat ederek devrimci savaş yıllarının olumlu geleneklerini ileriyi taşıdı ve böylece Marksizmi daha büyük bir canlılıkla donattı.

2. Marksizmin temel ilkelerini Çin’in koşullarıyla harmanlama

Marksizmi Çin bağlamına uyarlamanın özü, Çin’in devrim, ekonomik kalkınma ve reform için büyük teorik ve pratik sorunlarını gözlemlemek, tahlil etmek, çalışmak ve çözmek için Marksizmin ilkelerini uygulamaktır. Çin Halk Cumhuriyeti’nin 70 yıl önce kurulmasından bu yana Çinli Komünistler, kuşaktan kuşağa Marksizmin temel ilkelerini farklı tarihsel dönemlerin özgün gerçeklikleriyle birleştirmek için ısrarlı bir şekilde çalıştılar, teorik analizler ortaya koydular ve pratik keşifler yürüttüler ve böylece ayırt edici çağdaş nitelikleri ve zengin sonuçlarıyla Çin Marksizmini geliştirdiler.

3. Teorik ve pratik yeniliği harmanlama

Pratiği ve teoriyi harmanlamak, pratiğe teoriyle rehberlikte temel bir yaklaşım ve yöntem olmakla birlikte Marksist epistemolojinin ve pratiğin vücut bulması ve uygulanmasıdır. Marksizmi Çin bağlamına uyarlamanın amacı değişen Marksist teorileri Çin’de devrim, ekonomik kalkınma ve reforma rehberlik için kullanmaktır. Teorik yeniliği pratik yenilikle birleştirmek zorundayız. Geçen 70 yılda Çinli Komünistler birbirini besleyen teorik ve pratik yenilikleri destekledi ve bu sayede çok sayıda teorik ve pratik başarıyı güvence altına aldı.

4. Önde gelen çağdaş sorunların ele alınmasıyla insanların temel kaygılarına yanıt vermeyi birleştirme

Marksizmi Çin bağlamına uyarlama görevi ve amacı, farklı tarihsel dönemlerin başat sorunlarının ele alınmasıdır ve ÇKP’nin, Marksizmi Çin bağlamına uyarlamada teorik açılımlar getirmesini sağlayan da bu önde gelen çağdaş sorunların ele alınması sürecidir. Tarihi yapan halktır; başat kaygılar ise zamanın sesi, teması ve başat sorunlarının ayrıntılı bir yansımasıdır. Çin Halk Cumhuriyeti’nin kurulmasından bu yana Çinli Komünistler, halkın birincil rolünü tamamen hayata geçirdiler, Marksizmin Çin bağlamına uyarlanmasını ilerletmek için büyük çabalar ortaya koydular ve Çin’e Özgü Sosyalizmin sürekli olarak önünü açtılar.

İlgili Makaleler

Başa dön tuşu
Kapalı
Kapalı